Osman Gâzî son derece dinine bağlı, adaletli, Allah yolunda cihaddan bir an bile geri durmayan bir mücahid idi. Onun için "Gâzi"lik ünvanı sultanlıktan daha değerli idi.

Zamanın velilerinden Şeyh Edebâlî -kuddise sırruh- Hazretleri'nin evinde misafir olduğu bir gece gördüğü rüya üzerine, Edebâlî -kuddise sırruh- Hazretleri Osman Gâzî'nin ve Osmanlılar'ın istikbali hakkında mühim tebşiratta bulunmuştu. Gerçekten de rüyada müjdelendiği üzere Allah-u Teâlâ Osmanlılar'a cihanşümul bir devlet bahşetti. Osmanlılar, her zaman evliyâullah hazerâtının ve hakiki ilim adamlarının duâ ve himmetlerini almaya özen göstermişlerdir.

Osmanlılar'ın İslâm dininden feyz alıp kemâlleşen şahsi ve devlet ahlâkı fethettikleri yerlerde yaşayan gayr-i müslim halkın şaşkınlık ve hayranlığını celbetmiştir. Kendi dindaşlarının yönetiminde bulamadıkları huzur ve sükûnu Osmanlı Devleti'nin hâkimiyeti altında yakalamışlardır. İslâm'ın bahşettiği adâlet, eşitlik, cesâret, hayırseverlik, merhamet, doğruluk ve dürüstlük prensipleriyle, yüzyıllarca cihâna İslâm nûrunu yaymışlardır.

Osman Gâzî'nin oğlu Orhan Gâzî'ye yaptığı vasiyetin bir kısmı şöyle idi:

"Allah'ın buyruğundan gayrı iş işlemeyesin. ... Zâlim olma! Âlemi adaletle şenlendir. Cihadı terk etmeyerek beni şâd et. Ulemâya riâyet eyle ki, şeriat işleri nizam bulsun. ... Bizim maksadımız kuru bir kavga ve cihangirlik davası değildir. Yolumuz Allah yoludur. Maksadımız Allah'ın dinini yaymaktır."