Nefis yedi başlı ejderha demiştik. Nefsin bu şekilde sataşmasından ruh temizlenemediği için ve nefis tamamen öldürülemediği için benliği öldürsek bile yine de gizli riyâ oluyor.

Riyâ yapılmadığı sanılsa bile riyâ yapılıyor, bu da gizli riyâ oluyor. Fakat tekâmüliyet nispetinde yaptığımızı geç de olsa fark ediyoruz. Allah-u Teâlâ bunu kabul etmediğine göre ne yapacağız? Yapılan bu riyâlardan sonra tövbe ettiğimiz halde ne yapacağız? Onu bilmiyoruz.

İnsandaki hastalık bu, bu hastalık nefisten geliyor.

Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz Hadis-i şerif'lerinde:

"En şiddetli düşmanın, iki yanın arasındaki nefsindir." buyuruyor. (Beyhakî)

Bunun için bu anlatılan mevzu ebedî hayatın saadet kapısıdır.

Şu halde zararın neresinden dönersek kârdır. Peki zarar nedir? Yürüdüğümüz yol, yaşadığımız hayat.

O zaman ne yapmamız lâzım? Duâ ve niyaz ile her zaman Hazret-i Allah'a sığınılmalı: Yâ Rabb'i! Zât'ına beğendiğin gibi bir kul yap beni. Sen bana sermayeyi ihsan et, ben de gayret edeyim sana yaklaşayım senin kulun olayım, nefsimin kulu olmayayım.

Bu arada helâl lokma, az konuşma, ihlâslı insanlarla ünsiyet, avamla değil. Az yemek, az içmek, çok ibadet etmek. Daima Hakk ile olmak halk ile olmamak.